Share |

Articles

ھەڤپەیڤین: ھۆزان ئەمین- ئازەر ئۆسێ شوێش ھەلبەستڤان و رۆژنەماڤەناکی کوردە، ل رۆژاڤایێ کوردستانێ، گوندێ خربە غەدیریێ گرێدایی باژارێ عاموودێ د پاییزا سالا ١٩٦٤  دە چاڤێن خوە ل ژیانێ ڤەکریە، دبستانا سەرەتایی ل گوندا ئامادەیی ل باژارێ عاموودێ قەداندیە و ل زانینگەھا حەلەبێ بەشێ ئەندەزیاریێ د سالا ١٩٨٨  قەداندیە.

ژ بزاڤ و چالاکیێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دھۆک، ھەردو ھەلبەستڤانێن ھێژا ( دەیکا دالیایێ - تیرۆژ ) ل رۆژا پینجشەمبی ٢٠١٦/٨/٢٥ دەمژمێر ٦ ئێڤاری ل باخچێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد- دھوک ب ھەلبەستێن خوەیێن نازک و رەنگین ئێڤاریەکا ھەلبەستخواندنێ پێشکێشکرن.

پشتی خزمەت و خەباتەک ھونەری مەزن ل درێژاھیا ٥٠ سالی کو ب سەدان سترانێن فۆلکلۆری و نەتەوی و شۆرەشگەری و ئەشق و ئەڤینی، رۆژا دوشەمبێ ١٥ تەباخێ ٢٠١٦  ھونەمرندێ کوردیێ ناڤدار مھمەد تەیب تاھا ل باژارێ بۆنیێ ئالمانیا کۆچا داوی کر.

ب ھەلکەفتا بیرانینا دوەمینیا کاریساتا شنگالێ، کۆمەلا چاندییا کوردی ل باژارێ میۆنخ ل وەلاتا ئالمانیا رابوو ب ل دارخستنا شەڤەکێ بۆ ھەلبەستڤانێ ناڤدارێ کورد در. بەدرخان سندی.

  ده‌نگبێژێ كورد یێ رۆژئاڤایێ كوردستانێ “بابێ سه‌لاحى” ژ ئه‌گه‌رێ نه‌خوشیه‌كا دژوار ئه‌ڤرۆ ل باژارێ عفرینێ وه‌غه‌ركر.

د گێلەشوکـــا ھزران دە.. رەڤەندیــەک بێ سوبەھی بووم  ئەنیــا دیروکێ ژی.. ھەمبێـزەکــا نەوێرەک بوو د بیرئانینان دە.. دکەلانــدم د رۆژگـارێ دە.. دھـــەژانــدم تۆ ئەوا ھێشــتــا نــە ھـــاتــی ھــەتـــا دوھـی ژی.. من تۆ د چاڤــێن ئەسمانی دە.. ددیــتـی مینــا زارۆکــــــان من تــــۆ.. دمێتـــی

سترانا ب ناڤێ “له‌یلێ” نووترین به‌رهه‌مێ هونه‌رمه‌ند “ئه‌لندى” یه كو ب شێوه‌یێ نیوو كلیپ به‌لاڤ دكه‌ت. ئه‌لندى كلیپا خوه تایبه‌ت بۆ وار هنارتیه و دبێژیت: ستران ژ په‌یڤێن “شه‌ریف قه‌یران”ـى یه و ژ هه‌لبه‌ستا “ئه‌لند و یوسفى یه و ل وه‌لاتێ هوله‌ندا هاتیه كلیپكرن.

بەری نوکە چەندین جاران ھونەرمەندا دەنگخۆش چۆپی فەتاح، د دیدارێن خوەدا ئاماژە ب وێ چەندێ ددا ئەو مژوولی تۆمارکرنا سترانەکا بھێزە ل دۆر باژێرێ خوە کەرکووکێ، و ل رۆژێن بۆری سۆزا خوە بجە ئینا و ئەو کلیپ ب شێوەکێ سینەمایی ھاتیە چێکرن، و پتری سەد کەسان پشکداری تێدا کریە. کلیپا ناڤھاتیێ کو ب (کەرکووک) ھاتیە ناڤکرن، ناڤەرۆکا وێ ل دۆر دیرۆکا وی باژێرێ یە، ب تایبەت ل دەمێ بندەستیێ، ئانکو ل سەر دەمێ رژێما ژناڤچوویا عیراقێ، و چۆپیێ ب رێیا ڤێ سترانێ ھەست و سۆزێن خوە بۆ ڤی باژێری دیارکرینە، کو ئەو ژی جھێ ژدایکبوونا وێ یە.

هەولێر لە نێوان ساڵانی ۱۹٦۳-۱۹۷٠" ناونیشانی کتێبەکە و لە بنەڕەتدا تێزێکی دکتۆرایە، باس لە ماوەیەکی هەستیاری مێژوویی شاری هەولێر دەکات.

خالید رەشید، هونەرمەندی گۆرانیبێژی كورد بە رووداوی راگەیاند، چەند كۆنسێرتێك لە كوردستان ساز دەكات و دەشڵێت "پەیامی من ئاشتییە". خالید رەشید، هونەرمەندی بەنێوبانگی كورد كورد لە گەشتی هەواڵە هونەرییەكانی رووداو ئاماژەی بەوەكرد، كۆنسێرتەكان لەدوای مانگی رەمەزان بەڕێوەدەچن، كە بڕیارە لە سلێمانی بێت و ئەگەر سەركەوتووشبن دەتوانن لە شار و ناوچەكانی دیكە كۆنسێرت ئەنجامبدەن.

  زانكۆیا كامبریج یا بریتانی ئێنسكلۆپیدیایه‌ك لدۆر دیرۆكا كوردان به‌لاڤ كر. ئینسكلۆپیدیا ژ 9 هزار به‌رپه‌ران و 13 به‌رگان پێكدهێت و روودانێن كوردستانێ یێن دناڤبه‌را سالا 1831 هه‌تا 1979 تێدا هاتینه‌ نڤیسین و باسكرن.

سه‌رله‌به‌یانی ئه‌مڕۆ 14ی كانونی دووه‌می 2016، هونه‌رمه‌ند كه‌ریم كابان له‌ شاری سلێمانی له‌ ته‌مه‌نی 88 ساڵیدا كۆچی دوایی كرد.

ماڵی رۆشنبیری و چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی كوردی له‌ به‌غدا رێوره‌سمێكی رێزلێنانی بۆ شاجوانی عیراقی سازكرد. له‌ رێوره‌سمه‌كه‌دا شه‌یما قاسم شاجوانی عیراق به‌ جلی كوردییه‌وه‌ ئاماده‌بوو.

  هونه‌رمه‌ند به‌هجه‌ت یه‌حیا نووترین به‌رهه‌مێ خوه‌یێ هونه‌رى یێ ب ناڤێ “تو له‌دلماى” به‌لاڤكر. به‌رهه‌مێ نوو یێ هونه‌رمه‌ندی ناڤهاتى ژ په‌یڤ و ئاوازێن وى ب خوه‌نه‌و مووزیكا وێ ژ ئالیێ “ئارام سه‌ردار” ڤه‌هاتیه‌دانان و ل ستودیۆیه‌كا باژارێ سلێمانیێ هاتیه‌توماركرن.

به‌ئامانجی خزمه‌ت كردن به‌ زمان و راگه‌یاندن و سینه‌مای كوردی كۆمه‌ڵه‌یه‌ك له‌لایه‌ن گروپێك له‌ لاوانی كورد له‌ ئه‌نقه‌ره‌ دامه‌زراوه‌.  

به‌رپرسێ راگه‌هاندنێ ل رێڤه‌به‌ریا گشتى یا ره‌وشه‌نبیرى و هونه‌رى ل دهۆكێ بۆ ئه‌ڤرۆ نیۆز دیار كر بڕیاره‌ شانده‌كێ سینه‌ماكارێن پشكدارى د فلمێ (حاج حاجیك) دا كرین پشكدارى فلمه‌ فیسته‌ڤاله‌كێ ل وه‌لاتێ سویسرا ببن.

دیكيۆمێنتارێ “نوو ژین” یێ كو ل سه‌ر بەرخوەدانا شەرڤانان ل کۆبانێ دژى داعشێ هاتیه‌ چێكرن ل باكورێ كوردستانێ دهێته‌ به‌لاڤكرن.   ل ئاگری فلمێ دیكيۆمێنتاریێ “نوو ژین” کو بەرخوەدانا شەرڤانان ل ھەمبەر تیرۆرستێن داعشێ ھاتیه‌ ژ دەرھێنانا “وەیسی ئالتای“یه‌ و ل سەر ناڤێ “ڤیان پەیمان و سەدات تۆپچو “ھاتیه‌ چێکرن ل ناڤەندا چاندێیا سەمایێ ھات نیشاندان.

رۆمانا حەلیم یوسف "گاڤا کوو ماسی تی دبن" کو بەرێ ژ کوردی ژ بۆ ترکی، ئینگلیزی ئوو فارسی هاتبوو وەرگەراندن ئوو وەشاندن، نها ژ ئالیێ سەلاحەدین بایەزیدی ڤە ژ بۆ سۆرانی هات ئاداپتەکرن ئوو رۆمان ب سۆرانی دەرکەت. هەروها حەلیم یوسف ژ بۆ ڤێ یەکێ دێ لە سلێمانی بەشداری فەستیڤالێ ببە ئوو رۆمانا خوە ئیمزە بکە.

  روژا9-9-2015 سێیەم فلمە فیستەڤالا دھۆک یا نێڤدەولەتی ل دەمژمێر شەشی ئێڤاری ب پشکداریا 40 وەلاتان و مێھڤانداریا چەندین سینەماکارێن ناڤدارێن بیانی و ناڤخوەیی و ب ئامادەبوونا ھژمارەکا مەزن ژ سینەماکار و ھونەرمەند و ھونەر دوستان دێ ل ھۆلا کۆنگران ل دھۆکێ دەستپێکەت و ھەتا 16 ی ڤێ مەھێ دێ یا بەردەوام بیت و فلم دێ ل ھۆلا کۆنگران و ھەر سێ ھۆلێن سینەمایی یێن مازی مۆل ھێنە نیشادان.

شاهبازێ هه‌لبه‌ستا كوردی د ئێڤاریه‌كا تایبه‌ت دا (2472015) ل دۆر ئه‌ده‌بێ كوردی ل ئه‌سمانێ ڤییه‌نا فڕی كو هه‌لبه‌ستڤانێ ناڤبری نموونا دلپاكی و

              گۆرانیبێژی كورد "شه‌هرام نازری" خه‌ڵاتی ته‌ندیسی حافزی باشترین گۆرانیبێژی ئێرانی له‌ پازده‌یه‌مین جه‌ژنی "دنیای وێنه‌یی" به‌ده‌ستهێنا.  

  رێڤه‌به‌رییا مالپه‌رێ زانستی یێ “ناشیۆنال جیۆگرافیك”، پشکا كوردی ل مالپه‌رێ خوه‌زێده‌كر و نها ب فه‌رمی كار پێ دهێته‌كرن. مالپه‌رێ “ناشیۆنال جیۆگرافیك” كو ئێكه‌ ژ ناڤدارترین مالپه‌رێن جیهانی یه‌د بوارێ جۆگرافیا، سه‌قا، ژینگه‌هـ و ته‌كنۆلۆژیا و هتد.. پشکا كوردی زێده ‌كر و دێ ب زاراڤێ كرمانجێ بیت.

هەلبەستڤان ئەدیب چەلکی د پەیجێ خوه‌ دا بەلاڤکریە کو هونەرمەند مەلەک رۆژهات دێ سترانا شێرێن کوردان ل ڤان نێزیکان بەلاڤ کەت. ئەڤ سترانە ژ پەیڤێن ئەدیب چەلکیە و ژ ئاوازێن هونەرمەند مەلەک رۆژهاتە، ئارانجویا سترانێ ژ لایێ مورات یاپشتران ل ستودیویا سەوت ل ستەمبولێ هاتیە تومارکرن.

  سروودا شنگال ئه‌وا ب سه‌رپه‌رشتیا هونه‌رمه‌ندێ كوردێ ناڤدار دلشاد محه‌مه‌د سه‌عید بۆ ماوه‌كێ درێژه‌ دهێته‌ تۆماركرن، كو په‌یڤێن هه‌لبه‌ستڤان(ئه‌دیب چه‌لكى)نه‌