Share |

Articles

گۆران ساڵح رایده‌گه‌یه‌نێت به‌شداریكردنی هاوسه‌ره‌كه‌ی له‌به‌رنامه‌ی عه‌ره‌ب ئایدڵ و سه‌ركه‌وتنی بوه‌ته‌ هۆی رقوكینه‌ی به‌شێك له‌هاووڵاتیانی عه‌ره‌ب.

هونه‌رمه‌ندا شێوه‌كار سه‌مه‌ر درێعي كو كوردا رۆژئاڤايێ كوردستانێ يه‌ كو نوكه‌ ل وه‌لاتێ رۆمانيا ئاكنجييه‌، بۆ پشته‌ڤاني و هاريكاريكرنا ئاواره‌يێن رۆژئاڤايا كوردستانێ،

په‌يڤاندن: زنارێ‌ عه‌دنانێ‌ مه‌ڵه‌يي- ژبۆ شۆره‌شێ‌، قێريه‌كا بلند بوو، ژبۆ سه‌رهلدانێ‌ ده‌نگێ‌ شاهيێ‌ بوو، پشتي سه‌رهلدانێ‌ ژي ده‌نگێ‌ گه‌لێ‌ خوه‌ و پارێزه‌رێ‌ فۆلكلۆر و كلاسيكێن كوردييه‌.

ئاسیا خەلیل ل باژارێ دێرکا حەمکۆ ل رۆژاڤایی کوردستانێ، ژ دایک بوویە، ب سالایە ب زمانێ عەرەبی و ڤێ دوماھیکێ ب کوردی ھەلبەستان دنڤیسە . ئەم ل دھۆکێ لێ راست ھاتن، کو ب سەرەدان یەکەم جار ھاتبوو ھەرێما کوردستانێ، و مە ل سەر کار و خەباتێن وێ ئەڤ ھەڤپەیڤین بۆ رۆژناما ئەڤرۆ چیکر. - ت وەک ھەلبەستاڤەنەکە کورد ب کورتی خوە چاوا ددە ناسکرن ؟

دياري ژ (رێخستنا ژنا کوردي ئازاد) رە کو بيرانينا 11مينا کۆچکرنا سەيدايێ (تيرێژ) ل باژارێ قامشلۆ پێکئانين و ژ (بەژنێ) رە، ئەڤ کەچا کوردا کو ب ھێڤي و ھسرەتا باژارێ قامشلۆيە.. باژارێ جەگەرخوين و مھەمەد شێخۆيە.

ئه‌وانه‌ی تا ئێستا له‌ نهێنی گریان گه‌یشتوون، كه‌میان توانیویانه‌ له‌ گریانی خۆیان رامێنن. مرۆ هه‌تا له‌ خۆیدا كه‌شفی زوڵومات نه‌كا ناتوانێ له‌ حه‌قیقه‌تی رووناكی تێ بگا، ئه‌وانه‌یشی به‌ ئه‌زموونی گه‌ڕان به‌ دوای ناخی خۆیاندا پێ به‌ پێ به‌دوای رۆشنایی كه‌وتوون،

ھۆزان ئەمین-تەنگەزار مارینی نڤیسکارەکی کوردە ل رۆژاڤایێ کوردستانێ ل باژارێ تربەسپیێ سالا ١٩٥٩ھاتیە دنە، پسپۆریا کارمەندیا مەدیا نوو (communication, relation, presentation ) خوەندیە ،

نووسه‌رانی هه‌ولێر كۆڕێكی شیعر خوێنده‌وه‌ی بۆ هه‌ردوو شاعیر مه‌هاباد قه‌ره‌داخی و ئه‌یووب كوردی، ساز ده‌كات، تێیدا چه‌ند ده‌قێكی شیعریی خۆیان ده‌خوێننه‌وه‌.

ده‌رهێنه‌رێ كورد مانۆ خه‌لیل، ب رێكا فلمێ "تاما هنگڤینی" كاری خه‌لاتێ ئێكێ یا فیسته‌ڤالا سینه‌مایی یا سولوتورن یا سویسری ب ده‌ست خو بخه‌ت. پشتی وه‌رگرتنا ڤی خه‌لاتی بریار ئه‌وه‌ ئه‌ڤ فلمێ سینه‌مایی ل هولێن سینه‌مایی یێن سویسری بهێته‌ نیشان دان. ئه‌ڤ فلمه‌ به‌رهه‌مێ كومپانیا فرام فیلم و وه‌لاتێن سویسرا، ئه‌لمانیا و فه‌ره‌نسایه‌.

  سترانبێژا ناڤدارا سووري مه‌ياده‌ حه‌ناوي كو ب ره‌گه‌ز كرستيانه‌ لڤان داوييان سترانه‌ك ب ناڤێ كوردستان تۆماركريه‌ كو برێكا ڤێ سترانێ دڤێت دوباره‌ بزڤريته‌ ناڤ مه‌يدانا هونه‌ري پشتي بۆ ده‌مه‌كێ درێژ ناڤهاتي ژ سترانگۆتنێ دووركه‌تي.

  پشتي ململانه‌كا دژۆار دگه‌ل نه‌خۆشييا په‌نجه‌شێرا دلي، ل ده‌مژمێر 1 شه‌ڤا 2012013 ل نه‌خۆشخانه‌يا ته‌نگاڤييان ل دهۆكێ هونه‌رمه‌ند خه‌ليل باكۆزي وه‌غه‌را دووماهيێ كر و ل سپێده‌يا دوهي د رێوره‌سمه‌كێ دا ب به‌رهه‌ڤبوونا هژماره‌يه‌كا به‌رپرسێن حزبي و حوكومي و جه‌ماوه‌رێ دهۆكێ و هونه‌رمه‌ند و هه‌ڤال و كه‌سوكارێن وي، پاشان داوي مالئاڤاهي ل گۆڕستانا شاخكێ ل باكۆزي هاته‌ کرن.

ژ وه‌رگێرانا نڤیسه‌رێ كوردێ دووره‌وه‌لات سامی ئه‌لحاج و ل ڤان رۆژێن بۆری، رۆمانا "مریه‌ما كچه‌ك ز زه‌مانه‌كێ دی" یا رۆماننڤیسێ كورد سه‌بری سلێڤانه‌یی ب زمانێ عه‌ره‌بی ل قاهیره‌ هاته‌ چاپكرن.

ھۆزان ئەمین زمانزان و نڤیسکار ئامەد تیگریس د سالا ١٩٤٨دە ل باژارێ لجێ (ئامەد) ژ دایک بوویە. و ل باژارێ ئەرخانیێ دبستانا مامۆستەتیێ خوەندیە،  و ل گوندێن جنەزوور و شێخانا لجێ مامۆستەتی کریە.

ھەڤپەیڤین : ھۆزان ئەمین عبدالقادر موسا د سالا ١٩٦٩ ل باژارێ عاموودێ ( رۆژاڤایی کوردستانێ ) ژ دایک بوویە، و بەشێ زمان و تۆرەیا فرەنسی ل زانینگەھا حەلەبێ خوەندیە. ژ سالا ١٩٩٥ ل ئالمانیا دژی و نھا ل بەرلين دژی، دبستانا بلندیا ئالجە-سالۆمۆن سچولە – بەرلین بەشێ کارێ جڤاکی و پەرەوەردەیێ دخوینە و ل سەر گونجاندنا کوردا د جڤاکا ئالمانی دە تێزا خوە ئامادە دکە.

  پشتی كو دوهی خانما سترانبێژ نازك نێروه‌یی خو د پرا رووبارێ زێ مه‌زندا هاڤێتی و د بیست و چار ده‌مژمێرێن بۆریدا تیمێن فه‌رمی و خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ ل دووڤ ته‌رمێ د گه‌ریان، ئه‌ڤرۆ ته‌رمێ وێ هاته‌ دیتن.

دچارچوڤێ وەرزي خوە ي ێزڤستان ێدا،ئێکەتيا نڤيسەرێن کورد-دھوك ئێڤاريەکاھەلبەست خواندنێ بۆ چەند ھەلبەستڤانێن رۆژئاڤايێ کوردستاني کو پێ کدھاتن ژ( دياجوان- مسعودخلف- دمھات ديرکي- ھشيار عمر لعلێ - خورست) ل رۆژا ئێک شەمبي 9\12\2012 ل ھولا ئێکەتيا نڤيسەرێن کورد\دھوک ھاتە سازکرن و تێدا ھەر ھەلبەستڤانەکي چەند ھەلبەستێن خوە خواندن و پرانيا وان ھەلبەستان ل دور ئێش و ئازارێن کو نھا رۆژئاڤايێ کوردستانێ تێدا دبورێت بوون.

ھۆزان ئەمین-وێژەیا کوردی ھەلبەستڤان و نڤیسکارەکی خوەیی دن ژی وندا کر ، پشتی کێمی ھەیڤەکێ ب سەر کۆچا ھەلبەستڤان ئارژەن ئاری ، ب دلەکی خەمگین رەوشەنبیر و وێژەھەزێن کوردی نووچەیا ئۆخرکرنا ھەلبەستڤان و دلسۆزێ پەیڤ و زمانێ کوردی ئارشەڤێ ئۆسکان ژی بھیستن، کو د شەڤا (٢٥.١١.٢٠١٢)  ل باژارێ ھامبورگێێ ئالمانیا ، پشتی دەمەک درێژ ژ نەخوەشیێ جاڤێ خوە ل ژیانێ گرت و ژیانا خوە وندا کر.

هونه‌رمه‌ندى میسرى عادل ئیمام به‌ سه‌ردانێك گه‌یشته‌ شارى هه‌ولێر و بڕیاره‌ چه‌ند رۆژێك بمێنێته‌وه‌.   به‌پێى زانیارى (رووداو) هونه‌رمه‌ند میسرى عادل ئیمام، ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه‌ به‌ سه‌ردانێك گه‌یشتوووه‌ته‌ شارى هه‌ولێر و بڕیاره‌ مه‌راسیمێكى رێزلێنانى بۆ رێكبخرێ.  

    ل سه‌ر بانگا وه‌زاره‌تا چاند و لاوان یا ئیماراتا عه‌ره‌بى، شانده‌كه‌ هونه‌رى و فلكلۆرى یا كوردى ژبۆ جارا یه‌كێ به‌شدارى د فه‌ستیڤالا سالڤه‌گه‌را دامه‌زارندنا 41 سالیا ده‌وله‌تا ئیماراتێ و رۆژا نه‌ته‌وه‌یى یا ئیماراتێ كر.  

      دەرباز یونس، لە راگەیاندنی کۆمپانیای بابیلۆن لەو بارەوە بە (رووداو)ی راگەیاند "بڕیارە سبەی یەک شەممە، سێیەمین فێستیڤاڵی سینەمایی "نا بۆ توندوتیژی" بەسپۆنسەری کۆمپانیای بابیلۆن و هەردوو کەناڵی ئاسمانی کۆڕەک تیڤی و کەناڵ چوار، لە شاری هەولێر دەست پێ بکات".  

    به‌ به‌شداری زیاتر له‌ 122 میوانی بیانی و عیراقی و ناوخۆیی و ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ ئه‌دیب و شاعیر و نوسه‌رو روناكبیر، به‌ ئاماده‌بوونی سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و مه‌لا به‌ختیار لێپرسراوی ده‌سته‌ی باڵای ئاماده‌كاری فێستیڤاڵ،

  ھۆزان ئەمین - ئامەد وێژەیا کوردی يه ک ژ نڤیساکرێن خوەیێ گرینگ وندا کر، ئارژەن ئاری پشتی نەخوەشیەک گران، چاڤێن خوە ل ژیانێ گرت، و ل نیڤرۆیا رۆژا سێشەمبێ ٣٠-١٠-٢٠١٢ ل نەخوەشخانا سەیران تەپە ل باژارێ ئامەدێ وفات كر. ل دەما بەلاڤبوونا نووچەیا کۆچکرنا وی نڤیسکار و رەوشەنبیرێن ئامەد و دەردۆرا وێ ب لەز بەر ب نەخوەشخانەیێ ڤێ چوون، و جەنازەیێ وی بەر مالا وی ڤێ برن، و پاشێ برن گۆرستانا یەنی کۆی.

    له‌ به‌رده‌وامى سه‌ردانى چین و توێژه‌ جیایاكاندا له‌ ده‌ره‌وه‌ و ناوه‌وه‌ى وڵات بۆ سه‌ر مه‌زارى نه‌مران له‌ بارزان، ئه‌مڕۆش ژماره‌یه‌ك شاند و كه‌سایه‌تى له‌ ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ى كوردستان، سه‌ردانى مه‌زارى نه‌مرانیان كرد.  

  سترانبێژا به‌رنياسا رۆژئاڤايێ‌ كوردستانێ‌ (زۆيا) كو ئه‌ڤه‌ ده‌مه‌كه‌ ب ئێكجاري ل گه‌ل هه‌ڤژينێ‌ خوه‌ يێ‌ موزيكژه‌ن (له‌زگين) ي هاتيه‌ هه‌رێما كوردستانێ‌ و ل هه‌ولێرێ‌ بنه‌ جه بوويه‌،دياركر كو ئه‌و رۆدانێن ل ڤێ‌ دووماهيێ‌