Share |

Articles

ئەنیستیتۆی کورد لە ستۆکهۆڵم لە چووارچێوەی کار و چالاکیەکانیدا، ڕۆژێکی تایبەت بە شێعر و هەڵبەستی کوردی بۆ سەرجەم زاراوە جیاوازەزەکانی زمانی کوردی بەڕێوە دەبات. لەو ڕێوڕەسمەدا شاعیر و هەڵبەستوانانی کورد لە چوواربەشی کوردستان بەشداری دەکەن، هەروەها ڕێوڕەرسمەکە شانۆ و سترانی کوردی لە خۆ دەگرێت. جێ ئاماژەیە ئەنیستیتۆی کورد – ستۆکهۆڵم، ڕوێوڕەسمی هەڵبەستی کوردی ئەمساڵ تەرخان کردووە بۆ بەرخۆدانی کوبانێ و تراژیدیای شەنگال.

     نوێترین فیلمی سینه‌ماكاری كورد به‌همه‌ن قوبادی، له‌ به‌شی سه‌ره‌كی ده‌ره‌وه‌ی پێشبڕكێی 71ـیه‌كه‌مین خولی فیستیڤاڵی فیلمی ڤینیسیا له‌ ئیتاڵیا نمایشكرا.  

ل سالا 1965ێ ل گونده‌كي نێزيكي قامشلۆ ژ دايكبوويه‌ و خواندنا خوه‌ يا ناڤنجي ل قامشلۆ خوانديه‌، لێ ژ به‌ر نه‌بوونا ده‌رفه‌تا خواندنا خوه‌ ل جي هشتيه‌،

له‌ 19-7-2014  له‌ به‌لجیكا یادی دوو ساڵه‌ی شۆڕشی رۆژئاوای كوردستان ده‌كرێته‌وه‌، چه‌ندیین هونه‌رمه‌ندی ناوداری كورد به‌شداری تێدا ده‌كه‌ن، هونه‌رمه‌ندان چۆپی و خه‌لیل خه‌مگین و حه‌سه‌ن شه‌ریف و ژاڵه‌ له‌و بۆنه‌یه‌دا به‌شدار ده‌بن.

  ب خەم وکوڤان ڤە ئيرو 15/7/2014 نوجەيا وەغەرکرنا ئەندامێ ئێکەتيا مە ، ھەلبەستڤانێ پێشمەرگە –رەمەزان عيسا – ژ سويد گەھشتە مە . بناڤێ ئێکەتيا نڤيسەرێن کورد – لقي دھۆک ، ئەم سەرەخوەشيێ ل خوە و مالبات وکەس وکارێن خودێ ژێ رازي و تەڤايا نڤيسەرێن کورد دکەين. ھەلبەستڤان رەمەزان عيسا ژ سالێن حەفتێيان دەست ب نڤيسينا ھەلبەستێ کربوو ورولەکێ باش د خزمەتا ئەدەب وزمانێ کوردي دا ھەبوو. رەحمەتي وەک پێشمەرگە گەھشبوو رێزێن شورەشێ . پشتي سەرھلدانا 1991 ڤەگەريا دھۆکێ.

ل قەسرا مالا جەمیل پاشا ل دیاربەکر-ئامەد شانۆیا مەم و زین چەند ئێڤارەیا ھاتە نیشاندان، ب بەشداریا قەلەبالخەک مەزن ژ تەماشەڤانان، شانۆیێ کو نە ب ئاوایێ سەحنێ و ل سەر دکێ ھاتە لیستن لێ بەلێ ب ئاوایێ فیلم ل گەلەک جیھ و دەڤەرێن قوناخێ ھاتە لیستن کو ئەو جھ گەلەک نێزیکی بورجا بەلەک ب بەرێ خوەیی سپی و رەش کو قەسرا میر زەیندین بوو و چیرۆک و گەلەک بویەرێن دەستانا مەم و زینێ و ئەڤینا وان ل ور روو دابوو.

    پشتی نه‌خۆشیه‌كا گران و پتری دوو سالێن وه‌رگرتنا چاره‌سه‌ریێ، د رێوره‌سمه‌كێ هێژا دا ته‌رمێ میدیاكارێ كورد كامیران ره‌شید به‌رواری ل گۆرستانا شاخكێ هاته‌ ڤه‌شارتن.

نەوەیەکی رۆشنبیری ناسراوی کورد جەمال عیرفان وەک باشترین راگەیاندنکار لە وڵاتی میسر خەڵات دەکرێ.

ھەلبەستڤان و نڤیسکار شێخمووس سەفەر د 1977ل مێردینێ ژ داییکبوویە، د سالا 2012بوویە سەرۆکێ کۆمەلەیا نڤیسکارێن کوردا ئامەدێ،

ھەلبەستڤان مؤیەد تەیب ل پێشەنگەھا پرتووکان ل ئامەدێ، سمینارەک پێشکێش کر و بەحسا وێژەیا دەڤەرا بەھدینان ب گشتی و ھەلبەستێن خوە ب تایبەتی، ئەڤ چالاکی ژ ئالیێ وەشانخانا ئاڤەستا ڤە ھات ل دارخستن ب ھەلکەفتنا چاپکرنا بەرھەمەکە مویەد تەیب ب ناڤێ “ نە با من سوار دکە، و نە ئاخ من پەیا دکە” سمینار ب خوندنا هه لبست و ئمزەکرنا بەرھەما خوە ب داوی ھات.

ھەموو بەرھەمێن شعرییێن موەیەد تەیب، ب ناڤى “نە با من سوار دکە / نە ئاخ من پەیا دکە” د ناڤ وەشانێن ئاڤەستا دە چاپ بوون. بەرھەم تەڤ دە ژ ئالفابەیا عەرەبی بؤ لاتینی ژ ئاليى نفيسكار سەلیم تەمۆ فه هاتنه تيبكوهه زين.

  ئێەکتيا نڤيسەرێن کورد/دھۆک ... ب ھەڤکاري د گەل سەرۆکاتيا زانکۆيا دھۆک دێ مھڤانداريا نڤيسکار و ھزرمەندێ ناڤدار و دۆستێ دۆزا گەلێ کورد و پشتەڤانێ بزاڤێن ئازاديا گەلان ( ئيسماعيل بشکجي )

ل رۆژا 1حزێرانێ دە رەوشەنبیرێن رۆژاڤایێ کوردستانێ کو ل تورکیێ و باکورێ کوردستانێ نەشتەچیھن، وێ ل ئامەدێ د کۆنفرانسا شێخ مەعشووقێ خەزنەوی دە بێن با ھەڤ.

ھۆزان ئەمین ب بەشداریا ژمارەک مەزن ژ رەوشەنبیر و نڤیسکارێن کورد و بەرپرسێن سازیێن جڤاکی ل ئامەدێ و کۆمەلەیا نڤیسکارێن کورد و رۆژنامەڤانێن گەلەک TVو رۆژانامەیان ل ئامەدێ چالاکیا ھەلبەستخوەندنێیا عبداللهپەشێو ل دارکەت.

تەڤگەرا زمان و پەروەرداھیا ب کوردی TZP-Kurdîب ھەفکاری د گەل باژێرڤانیا گەڤەرێ کۆنفرانسا یەکیتیا نەتەوی ل دارخستن، د رۆژا شەمبێ 10گولانێ تا 11گولانێ وێ بەردەوام بکە، و تێدە وێ 16سمینار ھاتن پێشکێش کرن ل سەر بابەتێن زمان و وێژە و سیاسەت.

    ب هه‌لكه‌فتا بورینا 90 سالان ب سه‌ر ل دایكوبنا هه‌لبه‌ستڤانێ كورد مه‌لا نوری هه‌ساری (1934-2011)، خه‌لاته‌ك ب ناڤی وی دێ بهێته‌ راگه‌هاندن. ئه‌ڤ خه‌لاته‌ ژ ئالیێ بنگه‌هێ نڤیسه‌ر و رۆژنامه‌ڤانێن كرد ل سوریا، ب ناڤێ خه‌لاتا "سه‌یدایێ مه‌لا نوری هه‌ساری بو داهێنانێ" دێ بهێته‌ راگه‌هاندن.

  ب مه‌ره‌ما درێژكرنا ده‌ستێ هاريكاريێ بۆ مشه‌ختێن كوردێن رۆژئاڤايێ كوردستانێ ئه‌وێن نهۆ ل كه‌مپێن هه‌رێما كوردستانێ دژين، هونه‌مه‌ند شڤان په‌روه‌ر كونسێرته‌كا هونه‌ري گێرا.

دێ شێي بێژيە من، پەنجەرا مالا وە روي ل پەنجەرا مالا مە چ رامانا خوە ھەيە! تشتێ ل پشت پەنجەرا مالا وە وەکي بانگێ (ئێڤاريان) من ھەمي ژێ ژ بەرن ل بەرامبەري پەنجەرا مالا وە ئەزێ ل ھەمي تشتان بەرزەبويم و ئەزێ ھەمي تشتێن خوە دپشت پەنجەرا مالا وە را دبينم ياريکێن من ب دەستێن خوە بو تە چێکرين بيکێن پاتەي خو سيتافکا تە ژي

  ھونەرمەندێ ناڤداریێ ژ رۆژاڤایێ کوردستانێ خێرۆ عەباس ئالبووما خوەیا ب ناڤێ “تو“ پێشکێشی ھەزکریێ خوە کر، ئەڤ ئالبووم ڤێ دووماھیکێ ژ ئالییێ شرکەتا سۆنی موزيك  ھاتیێ ئامادەکرن و بەلاڤکرن ژ 11 سترانان پێک تێ، یەک ژ ڤان سترانان ب زاراڤەیا سۆرانی، یەک ژێ زازاکی و نەھ ستران ژی ب زاراڤەیا کورمانجی نە.

خانما هه‌لبه‌ستڤان ئه‌ڤین شكاكی، په‌رتوكا خوه‌یا نویا هه‌لبه‌ستێ ب ناڤێ "هێڤیێن دارا هنارێ" چاپ و به‌لاڤكر. ئه‌ڤین شكاكی ب ئاژانس و رادیویا په‌یامنێر راگه‌هاند، وێ په‌رتوكا خوه‌یا سێیێ ب ناڤێ "هیڤیێن دارا هنارێ" چاپ و به‌لاڤكر و كه‌فته‌ به‌رده‌ستێ خوانده‌ڤانان.

هونه‌رمه‌ندێ سترانبێژێ رۆژئاڤایا كورستانێ عادل حزنی، ل باژێرێ هه‌ولێر وه‌غرا داویێ كر. كه‌سه‌كێ ژ مالباتا حزنی ب ئاژانس و رادیویا په‌یامنێر راگه‌هاند، ل 24 ڤێ مه‌هێ هۆنه‌رمه‌ند عادل حزنی ل ژیێ 59 سالیێ دا وه‌غرا داویێ كر. دیاركرژی، حزنی ب سه‌ده‌ما نه‌خوشیا دلی ل ئێك ل نه‌خۆشخانه‌یێن هه‌ولێرا پایته‌ختا هه‌رێما كوردستانێ جانێ خو ژ ده‌ست دا.

فلمێ دەرھنێرێ کورد مانۆ خەليل خەلاتا یەکەم يا فەستیڤالا سیناما يا ناڤنەتەوی  Bozen2014 وەرگرت.   فلمێ مانۆ خەلیل ب ناڤێ „مێشەڤان“ ب ئەلمانی „Der Imker“ لایقی خەلاتا یەکەم ھات دیتن، د رۆژا داویێ 13-4-2014 یا فەستیڤالا ناڤنەتەوی ل ئيتاليا Bozenفلم فەستڤال کو ژ رۆژا 9 نيسانێ ھەتا 13 نيسانا 2014 ل دار کەتبوو.  

بە سپۆنسەریی تۆڕی میدیایی رووداو، هونەرمەندێکی رۆژئاوای کوردستان ئەلبوومێکی گۆرانی بڵاودەکاتەوە. زوبێر ساڵح، هونەرمەندی گۆرانیبێژی خەڵکی رۆژئاوای کوردستان، لە دووتوێی ئەلبوومێکدا بە ناوی "مەی نەنۆشە"، 8 هۆنراوەی مەلای جزیری کردووەتە گۆرانی و لە شاری ئیستەنبوڵ چاپی کردووە. زوبێر ساڵح تاوەکو ئیستا چەند هۆنراوەیەکی مەلای جزیری، شاعیری کلاسیکی کوردی کردووەتە گۆرانی، بەڵام ئەوە یەکەم ئەلبوومیەتی، کە هۆنراوەی هەموو گۆرانییەکانی، هی مەلای جزیرین.

روزاشەممە 12/4 هونەرمەندی نێوداری سووری عەبدولڕەحمان ئال رەشی كۆچی دواییكرد. ئەو هونەرمەندە، كە تەمەنی 83 ساڵ بوو، لە نەخۆشخانەی هیشام سنان لە دیمەشق كۆچی دواییكرد، لە ئەنجامی تووشبوونی بە دۆخێكی دەروونی سەخت. عەبدولڕەحمان ئال رەشی بە یەكێك لە ستوونەكانی درامای سووری و عەرەبی سەیردەكرا و لەلایەن هەندێكەوە بە (رابەری درامای سووری ) ناودەنرا.