Share |

nûçe in "Edebî"

  Li Amedê 3’yemîn Rojên Wêjeya Berawîrdî yên Amedê dest pê kirin. Mêvanên bernameya yekemîn nivîskar Abdulla Peşêw û nivîskar-psîkolog Gunduz Vassaf bûn.

Rojnamevanê bin nav û deng Kamîran Mer’î  ji egerê nexweșiya Korona yê li nexweșxaneyke bajarê Hewlêrê li êvara roja çarșembê 30-10-2020 canê xwe ji desta .

Pêşangeha Pirtûkan a Herekol, ku îsal 2020 ya çaran tê darxistin, li Hola Zana ya Qamişlo destpê kir. Pêşangeh bi tevlêbûna bi dehan sazî, dezgeh, rewşenbîr û hejmareke bilind ya beşdaran hat vekirin. Komîteya amadekar ragihand ku li kêleka pêşangehê wê jiamreke çalakîyên çandî û rewşenbîrî dê werin lidarxistin.

Ji 10.07.2020 heta 17.10.2020, li Navenda HRRKê, li Qamişlo 1 Roja yekem. înê: 10.07.2020 11.00 Destpêkirin, Gotina serokê HRRKê. Gotina Desteya Çandê. Gotina komîta çalakiyên(HRRK). Gotinên Sazî û yekîtiyên çandî:   Yekîtiya Nivîskarên Kurd-Sûriya.  

  Kovara Dilop ku di warê çand, huner û polîtîkayê de du mehan carekê weşanê dike bi hejmara xwe ya 15an gihîşt ber destê xwîneran. Ji ber nexweşiya COVID-19ê hejmara 14an a kovarê weke PDF hatibû weşandin lê vê carê bi awayê çapkirî derket. Di hejmara tîrmeh-tebaxê de dîsa nivîsên cur bi cur hene. Dosyeya Hejmarê

    1’ê Tîrmehê, rojbûna nivîskar û rewşenbîrê Kurd Musa Anter e.   Li gor nasnameya fermî Musa Anter di sala 1920’an de li gundê Zivingê ya Mêrdînê ji dayik bûye.   Zarokên wî jibo 100 salîya wî çend bernameyên pîrozbahîyê amade dikin.  

Hejmara Şeşemîn a kovara Şermola ya wêjeyî û çandî ku bi zimanê Kurdî û Erebî tê weşandin, derket.  

Weqfa Mezopotamyayê di çarçoveya xebatên ziman û çandi de koverek nû li koverên kurdî zêde kir û hêjmara yekemîn a kovara Folklor û Ziman çap kir.  

    Ebdusemed Daûd: Rojbûna wî li gundê Girkê Deqûrya; başûrî bajarê Amûdê 25.11.1948. Sala 1973an ji zanîngeha Helebê fakulta Endazyariya çandiniyê der çû. Û ji sala 1991ê û virde wek berpirsiyarekî di sandîkeya endazyaran de hat helbijartin.

Rêveberiya Giştî ya Rewşenbîrî û Hunerî ya Wezareta Rewşenbirî û Lawan a Herêma Kurdistanê nivîskar Firat Cewerî hêjayî xelata “Qelema Zêrîn” dîtiye. Xelat di 3yê Adarê de li Hewlêrê bi merasîmekê hatiye dayîn. Cewerî ji ber ku 40 sal in nivîskariyê dike û heta niha 40 pirtûk nivisandiye, 40 hejmar kovara Nûdem weşandiye hatiye xelatkirin.

  Wêjegeh Amed li ser folklora kurdî û çanda dengbêjiyê panelek li dar xist. Li ser berhevkirina folklor û dengbêjiyê axaftin hatin kirin. Dengbêjan jî kilam gotin.

Yekem Konferansa Edebiyata Nûjen a Kurdî ku 19ê Kanûna 2019an li Hola Rewşenbîrî ya Hewlêrê, bi beşdariya helbestvan, nivîskar, rewşenbîr û rojnamevanên her çar perçeyên Kurdistanê û cîhanê hat lidarxistin, 3 rojan dom kir.

Li roja pêncşemê 3-4-2019an li bajarê Silêmaniyê profesorê navdar ê gelê kurd û Kurdistanê Dr. Ezedîn Mistefa Resûl koça dawî kir.

      7'emîn pêşengeha Pirtûkan a Amedê ku ji aliyê TUYAP'ê ve tê organîzekirin dest pê kir.  Weşanênxaneyên kurdan jî têde li dor 130 weşanxane û saziyên sivîl beşdar dibin. Fûar heta 6'ê mehê her roj saet di navbera 10.00 - 19.30'yan de vekiriye, roja dawî saet 19'an de tê girtin.

Di vê jimara Nûbiharê de digel cûrbecûr nivîs, hîkaye û helbestan, hevpeyvînek jî heye. Di jimarê de Seîd Veroj li ser Ahmed Ramizê Liceyî nivîsiye; Ahmed Ramiz di destpêka sedsala 20an de di nav Kurdên ku li Stenbolê dijiyan de yek ji kesên herî çalak e. Seîd Veroj bi berfirehî behsa Ahmed Ramiz kiriye…

Sêyemîn Pêşengeha Pirtûkan a Herekol bi xelatkirina beşdarên pêşengehê bi dawî kir. Pêşengeha Pirtûkan a Herekol li hola Zana ya li Qamişlo bi sponseriya Desteya Çand û Hunerê ya herêma Cizîrê li dar ket û 6 rojan berdewam kir.

  Hejmara 80 ya ‘’Pênûsa Nû’’, Hejmareke tijî nivîs û berhemên cûrbecûrin. Hûn dikarin gelek berheman di warê; Nerîn û gotar, Ziman, Dîrok, Lêkolîn, Wergerandin, Hevpeyvîn, Folklor û Helbestan jî bixwînin . Di vê hejmarê de, nivîs û berhemên 20 nivîskar û helbestvanan hatiye weşandin. Naveroka hejmarê: Nivîsara sereke: - Pîrozbahî ... Boniye Cegerxwîn Nerîn û Gotar:

Li bajarê Qamişlo Şeşemîn Mehrîcana Rojava ya Çand û hunerê ji aliyê Hevgirtina Rewşenbîrên Rojavayê Kurdistanê ve tê li dar xistin. Di heyama 5 rojan de hejmarek ji helbestvan, çîroknivîs û şanoger dê beşdariya mehrîcanê bibin, herweha hin simîner û filmên sînemayê jî cihê xwe di mehrîcanê de digrin û di roja şeşan de xelat dê bêne belav kirin.

Di bin serbereştiya Dezgeha Sema ya çandî û hunerî  roja pênşemê 20.06.2019an li hola konfiransa ya hotêla Capîtol Hewlêr. semînarek li jêr navnîşana  lidarxistin LAWAZKIRINA KURMANCÎ -Ragihandin weke nimûne hat eli darxistin. Ev semînara ji hêla nivîskar Hozan Ehmed Dêrşewî hate pêşkêş kirin. û rastî beşdareyek baş ji beşdarvanan ve hat .

Li jêr çavdêriya Dezghe Sema Ya çandî û hunerî Semînarek derheq ferhengsazîkirina zimanê Kurdî, li Hewlêrê hate lidarxistin bi amadebûna hejmarek ji zanayên ziman, nivîskar û siyasetvan ji her çar parçên Kurdistanê.

    Lêkolîner, nivîskar û siyasetmedarê naskirî yê Bakurê Kurdistanê Ahmet Kasimoglu (Ehmedê Dirihî) vê sibehê koça dawiyê kir.

Di roja 9 gulana sala 1991an de helbestvanê Kurd Mela Ehmedê Palo koça xweya dawî kir, Mela Ehmedê Palo helbestvsnekî bi eslê xwe Kurdê Zaza ye lê berhemên xwe bi Kurdiya Kurmancî nivîsîne.

  Ferhan Hisê ( Dilbirîn Mihemed ) di sala 1946’an li gundê Çaxir Bazar ya Gundewarên Amûdê ji dayik bibû.   Yekem Helbest bi navê ( Ey Felek ) di sala 1976’an de nivîsî û Seydayê Tîrêj Nêrîna xwe tê de da   Dîwaneke wî ya helbestan bi navê “Pêlê Evînê Sote Dil” Heye.