Share |

Hevpeyvîn

Guhdarîkirina dengê wî Mirovî dilxweş dike, û wisa di xeyelên dûr û kûr de diçe. Ji Piçûkanî hestên xwe bi rêkûpêk kirine, heya ku bandorek erênî li her nifşî kir. li ser rewiştê, û rêwîtiyê, niştîman, hw… strandiye.

      1.Birêz Hisên Hebeş, çîroka te û helbestê çawa destpêkir, helbestê li deriyê te xist yan te?

      Bahoz Baran hem bi zimanzaniya xwe û hem jî bi çîroknûsiya xwe tê naskirin. Lê ji aliyê xwe yê zimanzaniyê zêdetir dixwaze bi çîrokên xwe derkeve pêş. Ji ber vê yekê ev demeke ku navber daye xebatên zimanzaniyê û hemû hêza xwe daye ser nivîsandina çîrokan.

Vê carê me dîsa xwe berda jêra beriya Mêrdînê û berê xwe da Binxetê. Me hevpeyvînek bi helbestkar û berhevkarê folklora kurdî mamoste Salihê Heydo re pêk anî. Heydo derbarê kar û xebatên xwe yên berhevkariya bi salan de ji rojnameya me re axivî.

  Me vê carê jî berê xwe da bajarê êvînê Qamişloyê û der barê helbest, ziman, êş, bîranîn û jiyana evîndarekî helbesta kurdî, bi helbestkar Dildarê Aştî re hevpeyvînek kir. Aştî ji salên 90’î heta niha bênavber hespê hest û dilîniyên xwe di vê qadê de dibezîne.

  Şêwekarî cureyek ji hunerê ye, her tiştî bi nerîneke nû û cuda pêşan dide. Şêwekar jî li gor bîr, nerîn û têgihîştin û hestên xwe, babetan bi awayekî ne asayî pêşkêş dike û bi her reng û xêzekê jî asoyeke nû ji xeyal re vedike. Hunermenda Kurd a ji bajarê Kobanî Nisrîn Serxweşî yek ji hunermendên xwe di vî warê hunerê de çespandiye.  

  Bi destpêkirina zanîngehê re min ji xwe re wiha got: Gelo çi kêmasiya zimanê min ji zimanekî din heye ku ez ê pê kar nekim. Zimanekî ewqasî dêrîn û bi qîmet, gelo çima ez ê xwe pê bi pêş nexim. Vê pirsê hîşt ku ez berê xwe bidim çanda jiyana xwe   Xwebûn- Rizoyê Xerzî

 -Efrîn zevînê Zeytûnê ye, erdê aştî û evînê ye, xêr û bêrê ye. Efrîn lêdaneke ji lêdanên dilê Kurdistanê ye. -Min pir ji hejar û binzoran re stra û min çi piştvanî ji çi alî ve negirt  

Hunermend alav û keresteyên xav û xwezayî ji civakê distîne û di raman û xeyalên xwe de, wan ji nû ve diafirîne û careke din bi şêwazeke din vedigerîne civakê. Ew çand e, huner e û ziman e, ji ber ku ev dibin gewdeyê neteweyê.

  Lêkolîner Zeynep Yaş a ku bi xebatên xwe yên li ser muzîka kurdî tê naskirin, heta niha li ser jiyan û berhemên zêdetirî 100 hunermendî nivîsandiye,

Hunermendê bernyas şeyda, li dor nûtrîn berhemê xwe yê hunerî, di dîdarekê da bo evro got:

    Çi gava ku ji nivîskarekî Rojavayê Kurdistanê li tevger û xebata wêjeyî di salên 80 û 90’an de tê pirsîn, yekser navê profesor û doktor Celîlê Celîl tê gotin û gera wî ya li Rojavayê Kurdistanê tê bibîrxistin.

Nivîskar û lêkolîner Heyder Omer bi serbora xwe ya dûm û dirêj di warê nîvîsandin û afirnadinê de, pirtûkek nû di derbarî dîroka folklorê kurdî derxist bi navê "Kurtedîroka Wêjeya Folklora Kurdî". Di derbarî wê de Dengê Amerîka hevpeyvînek li gel nivîskar Heyder Omer kir, ku nuha ew li Elmaniya dijî.  

Ciwan Haco got: “Kurd neteweyek 50 milyonî ne. Îro em çend di rewşek xerab de jî bin, kes nikare vîna Kurd bişkîne”. Hunermendê navdar liser zaroktiya xwe diyar kir: “Ez zarokek gelek natebite bûm. Min qet guhdariya kesî nedikir. Ger min di biçûkatiya xwe de dilên hinan hiştibe, ez li vir lêborîna xwe ji wan dixwazim” Bi hunermendê navdar Ciwan Haco re li ser albuma wî ya nû “Felek” em axifîn.

 Bahoz Baran dibêje "dema mirov bala xwe dide xebatên Celadet Elî Bedirxan, Hawar û Ronahî û Roja Nû, çemê folklorê û yê rêzimanê ligel hev diherikin; lê vê taliyê kurd ji wê mîrateya folklorê bê par mane yan jî wek ku li wan wisa hatiye ku folklor ne tiştekî mihîm e, lê jiyana kurdan bi xwe folklorîk e. Folklor ketiye nav ruhê vî miletî."  

Hunermend Mihemed Seyda ye, ku tevî dûrbûna wî ji Amûdê, cihê ji dayik bûna wî jî, lê wî hestên wî bajarokî bi xwe re hilgirtiyê û li Siwêda sar li ser pel û kevalan radixîne. Seyda, ku bi salan li Siwêdê dijî, bi awayekî dilsoz rewşa kurdî û ya Sûriyê dişopîne û wan bi wêneyên xwe û dîzayinên xwe yên balkêş şîrove dike.

Birahîm Şêxo kurê hunermendê Kurd ê navdar Mihemed Şêxo (Bavê Felekê) ye. Ji bajarê Qamişlo yê Rojava ye.

Hevpeyvîn: Ferîd Mîtanî   “Deham Ebdulfetah ne ji asîmanan û ne jî ji nava sitêrkan derketiye; ew jî Kurdekî gundî ye û wekî hemî hevdemên xwe feqîr, hejar û perîşan bû.” Bi van çend gotinan, Deham Ebdulfetah xwe dide nasîn. Di sala 1942‘yê de li gundê Belê ku girêdayî devera Amûdê ye, ji dêya xwe bûye.

"Bi henekek biçûk ez û Ciwan, me dest bi nivîsîna stranan kir û ew henek mezin bû û li her derê belav bû. Bû rastîyeke pir xweş."   Wisa helbestvana Kurd, Dilber Haco çîroka xwe bi helbestê re şîrove kir.   Dîlberê çavê xwe di malbateke mezin û navdar de, li Tirbêsipî vekir û fêrî hezkirina welêt û çand û hunerê bû.

    Delîl Dîlanar di sala 1973an de li gundê Orginos yê girêdayî navenda Mûşê hatiye dinyayê. Delîl, ji ber gotina stranekê di sala 1995an de hate sirgûn kirin. Piştî sirgûniyeke 20 salan di sala 2015an de vegeriya welêt.

Hevpeyvîn: Qadir Egîd “Amir Ferso di sala 1975 an de li bajarê Amûdê – Rojavayê Kurdistanê ji dayik bûye , û ew hîn li bajarê Amûdê dijî.

  Di sala 1970’î de li bajarê (Amûdê) ji dayik bûye. * Sala 1990’î dest bi nivîsandina Gotar û helbestan kiriye û li piraniya rojname û govarên Kurdî Li rojavayê welêt berhemên xwe belav kiriye. *Du salan cêgirê sernivîskarê rojnameya (Elemel) bû. Ev rojname bi zimanê Erebî li bajarê Silêmaniyê derdiket.

   Muzîka kurdî ya wekû behrekê ye dema mirov xwe daxil dike û dixwaze liser kulmek wê lêkolîn û lêgerînekê bike,